Je vraagt ChatGPT om een blogartikel en krijgt keurige tekst terug. Netjes gestructureerd, foutloos Nederlands — en toch klopt er iets niet. Het klinkt als duizend andere artikelen. Vlak, voorspelbaar, inwisselbaar.
De prompt is een van de grootste knoppen waar je aan kunt draaien — al spelen ook je modelkeuze, je bronmateriaal en je eigen redactie mee. In dit stuk krijg je 10 kopieerbare prompts waarmee je AI-artikelen stuurt richting jouw toon, jouw voorbeelden en jouw mening. Plus de controlestap die je er altijd zelf achteraan doet.
Waarom AI-teksten vaak generiek klinken
Zonder duidelijke sturing valt een taalmodel al snel terug op veilige, algemene formuleringen. Dat je AI-tekst afstandelijk of generiek kan aanvoelen, is een veelgehoorde klacht — De Copywriter wijdde er een compleet artikel aan.
Generieke tekst herken je meestal aan drie dingen:
- Geen mening. De tekst blijft hangen bij "het hangt ervan af" en "beide opties hebben voordelen".
- Geen specifieke voorbeelden. Alles blijft abstract: "bedrijven kunnen hiermee tijd besparen".
- Cliché-taal. Zinnen als "In de snel veranderende wereld van vandaag".
De aanpak: geef de AI context, beperkingen en een stem. Dat doe je met de prompts hieronder — en met jouw eigen input als grondstof.
Stap 1: geef de AI jouw stem (prompts 1-3)
Prompt 1: de stijlanalyse
Laat de AI eerst jouw bestaande teksten analyseren voordat je iets nieuws laat schrijven:
"Hieronder plak ik drie teksten die ik zelf heb geschreven. Analyseer mijn schrijfstijl: zinslengte, toon, woordkeuze, humor, hoe ik alinea's opbouw en hoe ik lezers aanspreek. Vat dit samen in een stijlprofiel van maximaal 200 woorden dat ik kan hergebruiken in toekomstige prompts."
Bewaar dat stijlprofiel en plak het bovenaan volgende prompts. In onze ervaring helpt dat om teksten consistenter te laten klinken — al blijft nalezen nodig.
Prompt 2: de doelgroep-briefing
Een AI die voor "iedereen" schrijft, produceert al snel vage tekst. Dwing daarom specificiteit af:
"Schrijf dit artikel voor één specifieke lezer: [bijv. de eigenaar van een installatiebedrijf met 12 medewerkers, die marketing er 's avonds bij doet en sceptisch is over AI]. Gebruik voorbeelden uit zijn dagelijkse praktijk. Vermijd vakjargon dat hij niet kent."
Hoe scherper je de lezer beschrijft, hoe gerichter de AI kan schrijven.
Prompt 3: de verboden-woordenlijst
Sommige woorden en constructies duiken in AI-tekst opvallend vaak op. Sluit ze expliciet uit:
"Schrijf zonder de volgende woorden en constructies: 'in de wereld van', 'het is belangrijk', 'concluderend', 'naadloos', 'cruciaal', 'in dit artikel', 'ontdek', retorische vragen als opening, en zinnen die beginnen met 'Of je nu... of...'. Gebruik in plaats daarvan concrete, alledaagse taal."
Vul de lijst aan met formuleringen die jij zelf ziet terugkomen. Zo bouw je gaandeweg een eigen zwarte lijst op.
Stap 2: dwing inhoudelijke diepgang af (prompts 4-6)
Prompt 4: eerst het gesprek, dan de tekst
Meteen om een compleet artikel vragen is verleidelijk, maar levert zelden jouw verhaal op. Laat de AI eerst vragen stellen:
"Ik wil een artikel over [onderwerp]. Schrijf nog niets. Stel mij eerst 8 vragen over mijn ervaring, mijn klanten, concrete voorbeelden uit mijn praktijk en mijn mening over dit onderwerp. Gebruik mijn antwoorden als bron voor persoonlijke voorbeelden en meningen. Markeer elke externe feitelijke bewering, elk cijfer en elk citaat met [CHECK], zodat ik die zelf kan verifiëren met een echte bron."
Let op het onderscheid: jouw antwoorden zijn prima als bron voor anekdotes en meningen, maar niet voor externe feiten. Die controleer je altijd zelf.
Prompt 5: de standpunt-prompt
Een heldere positie maakt een artikel herkenbaarder dan een neutrale opsomming. Geef de AI een standpunt mee:
"Schrijf dit artikel vanuit één helder standpunt: [bijv. 'de meeste MKB-bedrijven besteden hun marketingbudget aan de verkeerde kanalen']. Verdedig dit standpunt door het hele artikel heen. Benoem het tegenargument één keer en weerleg het."
Kanttekening: dit past niet bij elk onderwerp. Bij puur informatieve uitleg of gereguleerde thema's (zoals financieel of medisch advies) is neutraal en feitelijk juist de betere keuze.
Prompt 6: de concretiseer-check
Laat de AI zijn eigen abstracties opsporen:
"Loop door de tekst hieronder en markeer elke zin die abstract of algemeen is. Herschrijf elke gemarkeerde zin met een concreet voorbeeld of een getal dat ik heb aangeleverd, of een herkenbare situatie uit de praktijk van [doelgroep]. Verzin zelf geen voorbeelden, cijfers of klantcases die ik niet heb gegeven."
Zo ziet dat eruit:
- Voor: "Deze aanpak bespaart tijd en verbetert je resultaten."
- Na: "Met deze aanpak schrijf je je maandelijkse nieuwsbrief in één middag, in plaats van verspreid over drie avonden aan de keukentafel."
De laatste zin in de prompt is essentieel: zonder die instructie kan de AI ontbrekende voorbeelden zelf fabriceren — en die klinken overtuigend, maar zijn verzonnen.
Stap 3: herschrijf en scherp aan (prompts 7-9)
Prompt 7: de hardop-lees-test
Wil je dat je tekst dichter bij je spreektaal komt? Laat de AI dat controleren:
"Herschrijf deze tekst alsof ik hem hardop vertel aan een klant aan de koffietafel. Wissel korte en langere zinnen af. Schrap elke zin die ik in een echt gesprek nooit zou zeggen. Behoud alle inhoudelijke punten."
Lees het resultaat zelf ook hardop. Zinnen waar je over struikelt, zijn kandidaten voor een herschrijfronde. Past een formelere merkstem beter bij jouw bedrijf? Pas de prompt daarop aan.
Prompt 8: de opening-fix
Openingen van AI-tekst zijn vaak breed en vaag. Pak ze apart aan:
"Schrijf 5 alternatieve openingsalinea's voor dit artikel. Elke opening moet beginnen midden in een herkenbare situatie van de lezer — geen definitie, geen 'tegenwoordig', geen vraag. Maximaal 3 zinnen per opening."
Kies de beste of combineer elementen. De opening is een van de plekken waar lezers afhaken, dus die extra prompt is goed besteed.
Prompt 9: de inkort-prompt
Overbodige zinnen maken je boodschap zwakker. Laat de AI snoeien:
"Kort deze tekst in met 30% zonder inhoudelijke punten te schrappen. Verwijder herhalingen, opvulzinnen, dubbele bijvoeglijke naamwoorden en samenvattingen van wat al gezegd is. Elke zin die overblijft moet iets nieuws toevoegen."
Vind je 30% te fors voor jouw tekst? Begin met 20% en beoordeel het verschil zelf.
Stap 4: eindcontrole en veiligheidscheck (prompt 10)
Prompt 10: de kritische redacteur
Sluit af met een AI die zijn eigen werk kritisch beoordeelt:
"Gedraag je als een strenge eindredacteur van een vakblad. Beoordeel deze tekst op: generieke formuleringen, ontbrekende voorbeelden, zinnen zonder informatiewaarde en beweringen zonder onderbouwing. Geef per punt de zin, het probleem en een verbeterde versie. Wees hard."
Deze prompt helpt om zwakke plekken te vinden die je zelf over het hoofd ziet — al vangt hij niet alles, en kan hij ook nieuwe fouten introduceren. De laatste check blijft dus mensenwerk.
De veiligheidscheck die je nooit overslaat
Voor publicatie doe je zelf nog drie dingen:
- Anonimiseer gevoelige informatie. Deel geen klantnamen, contracten of vertrouwelijke bedrijfscijfers met een AI-tool — of anonimiseer ze vooraf.
- Controleer feiten handmatig. Elk cijfer, elke bewering en elk citaat check je tegen een echte bron. AI-tekst kan zelfverzekerd klinken en toch onjuist zijn.
- Verifieer de voorbeelden. Staat er een klantcase of anekdote in die jij niet hebt aangeleverd? Schrap hem — die is verzonnen.
Zo combineer je de prompts in één werkwijze
Je hoeft niet alle tien prompts bij elk artikel te gebruiken. Dit is een praktische volgorde:
- Eenmalig: maak je stijlprofiel (prompt 1) en verboden-woordenlijst (prompt 3).
- Per artikel: start met het vraaggesprek (prompt 4) en de doelgroep-briefing (prompt 2).
- Eerste concept: laat schrijven met stijlprofiel, eventueel een standpunt (prompt 5) en de woordenlijst erbij.
- Revisie: concretiseer (prompt 6), herschrijf naar je eigen toon (prompt 7), fix de opening (prompt 8) en kort in (prompt 9).
- Eindcheck: laat de kritische redacteur los op het geheel (prompt 10) en doe daarna zelf de veiligheidscheck.
De eerste keer kost dit merkbaar meer tijd dan "schrijf een artikel over X". Daarna heb je een vast recept dat je steeds sneller doorloopt. Wil je je prompts nog gestructureerder opbouwen, kijk dan eens naar de RECIPE-methode van Wux.
Jouw input blijft de grondstof
Deze prompts zijn een gestructureerde briefing, geen vervanging van je eigen inbreng. Authentieke klantverhalen, jouw mening en jouw cijfers kan een AI niet uit zichzelf kennen — hooguit fabriceren, en dat wil je niet.
Concrete eerste stap: pak drie teksten die je zelf hebt geschreven — e-mails, offertes of oude blogs — en draai prompt 1. Dat stijlprofiel is een klein begin met een groot hefboomeffect: elke volgende prompt bouwt erop voort.