Word je merk genoemd in ChatGPT? Zo meet je het
Een groeiend deel van je klanten gebruikt AI-tools naast Google. "Wat is een goede boekhouder in Utrecht?" of "Welk CRM past bij een installatiebedrijf met 20 man?" De vraag is: rolt jouw merknaam eruit? En zo niet, hoe kom je daar dan achter zonder elke dag handmatig prompts in te tikken?
Hieronder een werkwijze om structureel te meten of je merk wordt genoemd in AI-antwoorden, welke tools daarbij helpen en wat je doet met de uitkomst.
Waarom dit nu telt
AI-zoekmachines pakken aandeel van klassieke zoekmachines. Similarweb rapporteerde in 2024 voor het eerst meetbaar verlies aan AI-tools voor Google (zie Similarweb research voor actuele cijfers). ChatGPT meldde medio 2025 honderden miljoenen wekelijkse gebruikers; check de actuele stand voor je het cijfer gebruikt. Perplexity wint terrein, met name in zakelijke context, al ontbreken harde NL-cijfers. Google's AI Overviews verschijnen bij een fors aandeel van de zoekopdrachten, maar dat aandeel verschilt sterk per land, sector en meetmethode.
Het gevolg: een deel van je doelgroep komt nooit meer op je website terecht via een blauwe link. Ze krijgen een samenvatting, met of zonder jouw naam erin.
Voor MKB-bedrijven is dit geen ver-van-mijn-bed-show. Wie niet genoemd wordt bij vragen als "beste [dienst] in [stad]", verliest leads aan de bedrijven die wél genoemd worden.
Wat je precies wilt meten
Het draait om drie vragen:
- Word ik genoemd? Bij welke prompts verschijnt mijn merknaam in het antwoord?
- Hoe word ik genoemd? Positief, neutraal, of als waarschuwing ("vermijd X")? Met welke claims?
- Wie staat naast mij? Welke concurrenten worden in hetzelfde antwoord genoemd?
Dit is wezenlijk anders dan SEO-meten. Bij Google check je posities in een ranglijst. Bij AI check je of je überhaupt in het verhaal voorkomt, en in welke context.
Houd er rekening mee dat AI-antwoorden variëren per sessie, per ingelogde gebruiker, per locatie en per moment. Dezelfde prompt levert vandaag een ander antwoord dan morgen. Meet daarom herhaald en vanuit verschillende accounts of incognito-sessies.
Stap 1: Maak een promptlijst die klopt met je markt
Begin niet met losse zoektermen. Begin met vragen zoals jouw klant ze stelt. Schrijf 20 tot 50 prompts op, verdeeld over vier categorieën:
- Categorie-prompts: "Wat zijn de beste [product] voor [doelgroep]?"
- Probleem-prompts: "Hoe los ik [probleem] op?"
- Vergelijking-prompts: "Wat is het verschil tussen [merk A] en [merk B]?"
- Merk-prompts: "Is [jouw merk] een goede keuze?"
Voorbeeld voor een fictief HR-softwarebedrijf:
- "Welke HR-software is geschikt voor een bedrijf met 30 medewerkers?"
- "Wat zijn alternatieven voor AFAS voor MKB?"
- "Is Personio of Nmbrs beter voor een Nederlandse organisatie?"
Test deze prompts in ChatGPT, Perplexity, Gemini en Claude. Niet één keer, maar meerdere keren.
Stap 2: Kies een meetmethode
Je hebt drie opties, oplopend in investering.
Optie A: Handmatig in een spreadsheet
Werkt prima als je 10-20 prompts hebt. Maak een tabel met kolommen: prompt, datum, platform, genoemd ja/nee, context, concurrenten genoemd, bron-URL, vervolgactie.
Voorbeeldrij:
| Prompt | Platform | Datum | Genoemd? | Concurrenten | Bron | Actie |
|---|---|---|---|---|---|---|
| "Beste HR-software 30 medewerkers NL" | ChatGPT | 12-03 | Nee | AFAS, Nmbrs, Personio | g2.com, capterra.nl | Listing op G2 aanvragen |
Hoe vaak meten? Voor klein MKB volstaat maandelijks. In competitieve markten (SaaS, e-commerce) wekelijks. Reken op 1-2 uur per meetronde.
Optie B: Gespecialiseerde tools
Er zijn tools die dit automatiseren, in categorieën:
- AI-tracking specialisten: zoals Profound, Otterly.ai en Peec AI.
- All-in-one met AI-module: bijvoorbeeld AthenaHQ of Goodie.
- SEO-suites met AI-tracking: Semrush, Ahrefs en SE Ranking hebben modules toegevoegd.
Prijzen variëren sterk en wijzigen vaak; check de actuele tarieven op de site van de leverancier voor je een keuze maakt. Wat ze doen: periodiek prompts loslaten op meerdere modellen, en bijhouden hoe vaak je merk en concurrenten voorkomen. Je krijgt een dashboard met share-of-voice, sentiment en bronnen.
Let op bij automatisering: het scrapen of geautomatiseerd bevragen van AI-platforms kan in strijd zijn met hun gebruiksvoorwaarden. Gebruik bij voorkeur officiële API's en check de ToS van het platform.
Stap 3: Begrijp de bronnen achter de antwoorden
AI-modellen halen informatie uit een mix van trainingsdata en (bij Perplexity en ChatGPT search) live web-bronnen. Wat je wilt weten:
- Welke websites worden geciteerd? Vaak Reddit, vergelijkingssites, brancheblogs en Wikipedia.
- Staat jouw site daarbij? Zo niet, welke sites wel?
- Wat zeggen die bronnen over jouw merk?
Klik dus altijd door op de bronnen die de AI noemt. Daar zit je beïnvloedingsruimte. Welke bron zwaarder weegt, verschilt per model, per prompt en per moment, dus generaliseer niet te snel.
Stap 4: Stel een nulmeting vast
Voordat je iets verandert, leg vast hoe het er nu voor staat. Drie kerncijfers:
- Vermeldingspercentage: bij hoeveel procent van je relevante prompts kom je voor?
- Share of voice: jouw vermeldingen gedeeld door totaal aantal merkvermeldingen in dezelfde antwoorden.
- Sentiment-score: hoeveel procent van de vermeldingen is positief, neutraal of negatief?
Schrijf deze cijfers op met datum. Over 3 maanden meet je opnieuw.
Wat je kunt doen als je er niet in staat
Niet genoemd worden is geen drama, het is een uitgangspunt. Een paar concrete dingen die helpen:
- Schrijf content die direct antwoord geeft op je prompt-lijst. Geen omfloerste verhalen, maar duidelijke koppen en alinea's per vraag.
- Zorg voor vermeldingen op de bronnen die AI gebruikt. Reddit-discussies in jouw branche, gastartikelen op brancheblogs, listings op vergelijkingssites zoals G2 of Capterra (B2B-software) of Trustpilot (consument).
- Maak vergelijkingspagina's. "X vs Y"-content scoort goed bij AI-modellen, mits eerlijk geschreven.
- Wees consistent in hoe je jezelf positioneert. Als jouw site, LinkedIn-profiel en gastartikelen allemaal zeggen "boekhouder voor ZZP'ers in de bouw", pikt de AI dat patroon op.
Van zichtbaarheid naar leads
Genoemd worden is niet hetzelfde als verkopen. Koppel je AI-zichtbaarheid daarom aan harde signalen verderop in de funnel:
- Voeg een vraag toe aan je intakeformulier of sales-call: "Hoe ben je bij ons terechtgekomen?" met "via ChatGPT/AI" als optie.
- Tag leads in je CRM die AI-tools noemen als bron.
- Vergelijk de groei in directe sitebezoeken en branded search met je vermeldingspercentage.
Een vermeldingspercentage van 80% bij prompts die geen klant stelt, levert nul leads op.
Wat AI-tracking je niet vertelt
Tools meten alleen de prompts die jij invoert. Wat klanten écht vragen, weet je niet zeker. Combineer je AI-tracking daarom met:
- Vragen die binnenkomen bij sales en support.
- Search Console-data (welke vragen leidden klanten naar jou).
- Klantinterviews.
Begin klein, deze week
Pak een uur, schrijf 15 prompts op die je belangrijkste klanten zouden kunnen stellen, en draai ze door ChatGPT en Perplexity. Noteer wat je ziet in een spreadsheet. Doe het over twee weken opnieuw en vergelijk. Dat is je startpunt.